Aanpak nestreductie grauwe ganzen

Dinsdag 21 april 2026

                                                                                                                                                                                                                                                           Foto: Saxifraga - Bart Vastenhouw
Om de populatie van de grauwe gans beheersbaar te houden is er één maatregel uit de 'vergunning populatie beheer grauwe gans' waar boeren, nazorgers en/ of vrijwilligers zonder jachtakte actief aan kunnen bijdragen. Dat is legselbeheer. De broedperiode begint over het algemeen in maart maar kan, afhankelijk van weersomstandigheden, ook al eerder in februari beginnen. De maatregel legselbeheer kan van januari t/m 31 mei worden uitgevoerd.

Gebiedsgebonden machtiging en grondgebruikersverklaring
Het legselbeheer kan door grondeigenaren op eigen grond, op de grond van een andere eigenaar of op uitnodiging van bijvoorbeeld een TBO worden uitgevoerd. Hiervoor is wel een gebiedsgebonden machtiging nodig.

Wanneer  het legselbeheer wordt uitgevoerd op de grond van een andere eigenaar/ gebruiker is er naast een gebiedsgebonden machtiging óók een grondgebruikersverklaring nodig waarmee de toestemming wordt geregeld deze uit te voeren.

Hieronder wordt toegelicht wanneer u welk document nodig heeft.

Uitvoering van legselbeheer op eigen grond
Om  legselbeheer uit te voeren op eigen grond moet u in het bezit zijn van een machtiging.
Deze machtiging voor het gebruik van de vergunning legselbeheer kunt u op verschillende manieren verkrijgen:

1. Door een perceelsgebonden machtiging (PM) aan te vragen via SRS voor legselbeheer grauwe gans;
2. Door de plaatselijke WBE te vragen om een machtiging voor het uitvoeren van legselbeheer grauwe gans;
3. Door de gebiedsgebonden machtiging te ondertekenen

• Op pagina 1 staat de al door de FBE ondertekende machtiging voor de vergunning legselbeheer, deze moet u zelf ook nog ondertekenen; vermeld ook uw adresgegevens en telefoonnummer;
• Op pagina 2 staat het beheergebied waarbinnen het legselbeheer mag worden uitgevoerd; dit is binnen heel Fryslân;
• Op pagina 3 staat een tabel Nestbehandeling waarin de resultaten kunnen worden geregistreerd van de uitvoering; 

Per registratie kan met een nummering de locatie van het legselbeheer op de kaart op pagina 2 worden aangegeven (of eventueel met coördinaten via google maps). Wanneer het uitvoeren van het legselbeheer beëindigd wordt, kan het ingevulde document worden opgestuurd naar de FBE: m.samplonius@fbefryslan.nl
De FBE zorgt voor de verwerking van de gegevens. Wanneer u legselbeheer uitvoert en dus gebruik maakt van de vergunning, moet u dit melden bij de FBE.

Wanneer u legselbeheer uitvoert op uw eigen grond moet u de volgende documenten bij zich hebben:

1. De Gebiedsgebondenmachtiging voor het uitvoeren van het legselbeheer
2. Een kopie van de vergunning populatiebeheer grauwe gans. De vergunning vindt u hier.

De vergunning kunt u uitprinten of kunt u digitaal bij u hebben op uw telefoon.
Bij eventuele controle moet u kunnen laten zien dat u in het bezit bent van én de machtiging én de vergunning.

Uitvoering van legselbeheer op grond van een andere eigenaar
Wanneer u legselbeheer uitvoert op de grond van een andere eigenaar moet u in het bezit zijn van een ondertekende (Gebiedsgebonden)machtiging legselbeheer en een Grondgebruikersverklaring (GGVK).
Deze Gebiedsgebonden machtiging en de grondgebruikersverklaring zijn meegestuurd in de bijlage.
Bij uitvoering van legselbeheer op de grond van een andere eigenaar moet u de volgende documenten bij zich hebben:

1. De ondertekende Gebiedsgebonden machtiging
2. De ondertekende en ingevulde GGVK
3. Een (digitale) kopie van de vergunning populatiebeheer grauwe gans.

Bij eventuele controle moet u kunnen laten zien dat u in het bezit bent van bovenstaande drie documenten.
De resultaten van de uitvoering van het legselbeheer kunt u registreren op pagina 2 en 3 van de gebiedsgebonden machtiging en opsturen naar m.samplonius@fbefryslan.nl.

Uitvoering van legselbeheer op uitnodiging van een TBO of andere gemachtigde uitvoerder
Wanneer u op uitnodiging van een TBO, of een andere gemachtigde uitvoerder van de vergunning legselbeheer, meehelpt als vrijwilliger bij het uitvoeren van legselbeheer staat u onder supervisie van een al gemachtigde uitvoerder en is het niet nodig enig document bij u te dragen dan uw eigen ID.
Degene die u hiervoor uitnodigt is hier uiteraard van op de hoogte.

Op dit moment wordt op meerdere plekken met succes een drone ingezet om nestlocaties te inventariseren.
Wanneer dit tot de mogelijkheden behoort is dit een effectieve maatregel met als bijkomend voordeel een minimale verstoring van het gebied. Samenwerking tussen de verschillende partijen waaronder boeren, jagers, TBO en vogelwachters in het gebied, kunnen waar mogelijk tot deze effectieve inzet leiden.